آخرين مطالب

/یادداشت/

راز یلدا در گذر از زمستان مقالات

راز یلدا در گذر از زمستان

  بزرگنمايي:

کرد آنلاین - شروع زمستان همواره با ترس و دلهره همراه بود، شب یلدا و جمع شدن خانواده و راز و نیاز و عبادت به درگاه خداوند متعال فرصتی بود برای تجدید روحیه و امیدوارشدن به کمک و مساعدت همدیگر در گذر از زمستان سرد، البته میوه‌های رمزآلود انار و هندوانه شاید تمثیلی بود از ابهام زمستان در پیش و رسم فال حافظ را نیز باید به تلاشی برای رفع درک این راز به‌حساب آورد. به گزارش ایسنا، منطقه کردستان، ی لدا را واژه‌ای بیشتر سریانی می دانند که با تولد، دارای ریشه مشترک است و به همان معنی تولد و زایش است، اما در گاهشمار ایرانی از دیرباز شناخت خوبی از هندسه زمین و خورشید موجود بوده است به طوریکه مناسبت های نوروز و مهرگان را از دوران باستان داشته‌اند.
حکیم عمر خیام در هزار سال قبل با ابداع تقویم جلالی حداکثر دقت را در تعیین ایام سال به کار برده است؛ تقویم ما ایرانی‌ها از نظر انطباق روزهای عطف با ماه های سال از تقویم مسیحی اروپایی دقیق‌تر است.
در طول سال موقعیت‌های زمین و خورشید مبنای مناسبت‌های چهارگانه اعتدالین پاییزی و بهاری و انقلابین زمستانه و تابستانه می‌شود؛ اعتدال بهاره روز اول فروردین (21 مارس) و اعتدال پاییزه هم روز اول مهر یا 31 شهریور یا 22 سپتامبر است، در این دو تاریخ تابش خورشید به نسبت مساوی به نیمکره‌های شمال و جنوب زمین می‌رسد به همین دلیل به عید نوروز عید عدالت هم گفته می‌شود و البته این موقعیت اعتدالی در طول سال دیگر وجود ندارد اما دو موقعیت انقلاب تابستانه و انقلاب زمستانه در روز اول تیر و اول دی‌ماه اتفاق می‌افتد.
در انقلاب تابستانه تابش خورشید در رأس‌السرطان یعنی 23.5 شمالی عمود می‌شود و از 66.5 شمالی تا خود قطب خورشید غروب نمی‌کند و اول تیر بیشترین طول روز را در سال داراست، همچنین بیشترین تابش دریافتی از خورشید در روز اول تیر به نیمکره شمالی می‌رسد.
در انقلاب زمستانه تابش خورشید در 23.5 جنوبی یعنی رأس الجدی عمود می‌شود و شب قطبی در شمال تا 66.5 شمالی گسترده می‌شود.
کمترین میزان تابش خورشید در طول سال در روز آخر آذر و اول دی به نیمکره شمالی زمین می‌رسد، همچنین شب آخر پاییز و شب آغازین زمستان یا شب یلدا رکورد درازا را در طول سال داراست، اما روند گسترش تاریکی در شب یلدا متوقف می‌شود و از روز اول دی طول روز افزایش یافته و شب‌ها به تدریج کوتاه‌تر می‌شود و گفته می‌شود علت نام‌گذاری یلدا همین زایش تدریجی روز و غلبه روشنایی بر تاریکی است.
البته زمستان در نواحی کوهستانی ایران‌زمین در گذشته‌های دور چهره‌ای نامهربانانه و سرد داشته است و با امکانات روزگاران قدیم امکان باز کردن راه‌ها همواره میسر نبود و گذرگاه‌های کاروان رو ممکن بود به دلیل برف و یخبندان چند ماه از فصل زمستان مسدود شوند و این قطع ارتباط امکان کمک‌رسانی و امداد را در حوادثی چون زلزله، سیل، اتمام آذوقه‌های سوختی و خوراکی و حمله اقوام وحشی از بین می‌برد و بسا جمعیت‌هایی که به دلیل این حوادث به‌طور کلی از بین می‌رفتند.
بنابراین شروع زمستان همواره با ترس و دلهره همراه بود، شب یلدا و جمع شدن خانواده و راز و نیاز و عبادت به درگاه خداوند متعال فرصتی بود برای تجدید روحیه و امیدوارشدن به کمک و مساعدت همدیگر در گذر از زمستان سرد و البته میوه‌های رمزآلود انار و هندوانه شاید تمثیلی بود از ابهام زمستان در پیش و رسم فال حافظ را نیز باید به تلاشی برای رفع درک این راز به‌حساب آورد.
در حساب بسیاری از نواحی کشور پس از شب یلدا، 60 روز به دو چله بزرگ و کوچک اختصاص می‌یابد نخست چله بزرگ با 40 روز طول از اول دی لغایت 10 بهمن و پس از آن چله کوچک با 20 روز دوام از دهم بهمن تا آخر بهمن رسم بوده و در 15 بهمن برآورد دیگری به نام های مختلف وجود دارد که در کردستان به پسر صیاد (کور صیا) مشهور است و آن تلاش پسری شکارچی است برای غلبه بر زمستان و انجام صید که یکی دو تلاش اولش به نتیجه نمی‌رسد اما تلاش نهائی‌اش در همان چند روز اول نتیجه داده و عملاً فصل سرما پایان‌یافته تلقی می‌شود.
روز 15 بهمن نقطه عطفی در آهنگ تابش خورشید بر زمین به حساب می‌آید که از 15 بهمن آهنگ تغییرات تابشی به سمت غلبه گرمای ورودی بر خروجی افزایش می‌یابد؛ هر چند تنها در پایان اسفند است که تراز تعادلی گرمای ورودی و خروجی ایجاد می‌شود.
سنت یلدا در دنیای جدید کارکرد سنتی خود را به مثابه برنامه ریزی برای گذر از زمستان سرد و رمزآلود فلات ایران از دست داده است، اما اتفاقاً به فرصتی برای دورهمی های خانوادگی و دور شدن از هیاهوی دنیای شلوغ و پر مشغله جدید تبدیل شده است.
دیگر در دوران جدید هراسی از زمستان وجود ندارد راه‌ها به صورت بلندمدت بسته نشده و ترس تمام شدن آذوقه‌های خانوادگی وجود ندارد، اما هنوز انسان‌ها نیاز به پشتیبانی همدیگر را دارند و یلدا فرصتی است برای گسترش نور مهربانی و بذل محبت انسان‌ها به همدیگر.
 




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

جلسات، آفتی بر جان مدیران و مردم

من فقط یک خبرنگارم...

گورستان خوابی! آسیبی جدی در بین کارتن خواب‌ها

گل هایی که در خواب پرپر شدند

شرایط سخت تولید موادخوراکی در مریخ

توسعه پایدار قیچی و حذف ردپای نفت از منابع آبی کردستان

نهاد داوری از تئوری تا عمل - ایرج نگهدار*

کوچ آسیب‌های اجتماعی از زیر پوست شهر

آرش جمعه زنگ نزد!

گذری بر وضعیت مراکز غیر دولتی توانبخشی در کردستان

ناشنوایی سیستماتیک در حل مشکلات

دست فروشی یا مغازه به دوشی -

پیشاهنگی خلق فرصت و ثروت در کردستان به جوانان سپرده شد

بازار قدیمی عصر صفوی از سکه افتاده

بانویی که تابوشکن شد

ره سدهای کردستان به ترکستان

مشاغل خانگی فرصتی برای رونق بازار "صنایع چوبی"

روستاییان کردستان دیر به شهر می رسند - عبدالله رحمانی*

ترافیک جشنواره‌ای در کردستان

یاد بگیرید که به درون خود گوش کنید

شوکت شیان در تلالو طلای سرخ کردستان خودنمایی می کند

بزن مرشد که یادت بخیر... به بهانه روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه ای

بختک گرد و غبار به جان کردستان افتاد

جام جهانی 2018 و زیست اجتماعی شهروندان

رشد بی ‌تفاوتی اجتماعی

مخترع کردستانی شوفر را ساخت اما حساب‌‌ هایش مسدود شد

خداوند چه کسانی را دوست دارد؟

سکوتی که فریادها را به اوج می‌رساند - حسن حسین زاده*

خواب خوش کودکانه قربانی رویای بزرگترها - افسانه گلباغی*

سنت حسنه عذرخواهی

بسترهای اهدای عضو در کردستان فراهم نیست -

نگاه‌های سنگینی که روح را آزار می‌دهد

برای موفق شدن کافیست به آنچه که می‌دانید عمل کنید

صنعت پرورش گل های زینتی کردستان در جوانه مانده است

منطقه آزاد و صنایع تبدیلی محورهای توسعه کردستان

امنیت در عصر جدید

انتخاب مدیران زن، گام‎ دولت برای توزیع فرصت‌های برابر

حمایت از کالای ایرانی، حمایت از خانواده ایرانی

روستای دره تفی مریوان شهری برای لک لک ها

صخره‌های زاگرس میزبان گمشده‌های کردستان

گردشگری رویداد محور، محرک توسعە روستاهای کردستان

مهاجرانی که به دزلی بازگشتند

ارتقای کیفیت کالاهای ایرانی لازمه تحقق شعال سال

اوتیسم؛ بیماری تسخیر شده در ذهن/اختلال ارتباطی دردآور است

بیجار مهد جاذبه های فرهنگی و گردشگری/ شهر برای نوروز آماده است

"نوره" روستای پایکوهی آبیدر بزرگ

آمیزش شادی و سرزندگی در آیین های کردستان

مراسم تجلیل از "ناصر رحیمیان" حامی فرهنگ و ورزش کردستان برگزار شد

تاملی بر ضرورت برنامه ریزی فرهنگی در توسعه پایدار جامعه روستایی

مکمل های دارویی قاچاق و زیان های جبران ناپذیر آن - عبدالله رحمانی*