عصر کرد

آخرين مطالب

چهارشنبه سوری یا چهارشنبه سوزی/مراسمی که در کردستان سابقه ندارد فرهنگي

چهارشنبه سوری یا چهارشنبه سوزی/مراسمی که در کردستان سابقه ندارد

  بزرگنمايي:

عصر کرد - سنندج – امروز بار دیگر شاهد برگزاری یکی از زیباترین رسوم تاریخی ایرانیان هستیم اما متاسفانه طی چندسال اخیر این جشن ملی از یک مراسم شاد و مفرح به تهدید برای سلامت شماری از مردم تبدیل شده است.

 شب چهارشنبه آخر سال که می‌شود به جای پاسداشت و نکوداشت یکی از زیباترین رسوم تاریخی، اوضاع به گونه‌ای پیش می‌رود که شاهد کشته و مجروح شدن ده‌ها تن از همشهریان در سراسر استان می‌شویم و امروز وقتی سخن از چهارشنبه سوری به زبان می‌آید، به فکر چهارشنبه سوزی می‌افتیم و ترس بر ما مستولی می‌شود.
شب چهارشنبه آخر سال که فرا می‌رسد، بیشتر مردم از ترس حملات نارنجکی و ترقه‌های دست ساز با دود و صدای مهیب، به منازل پناه می‌برند و بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی و خصوصی برای بازگشت سریع کارکنان خود برنامه‌ریزی می‌کنند.
شاید اگر مردم با آئین چهارشنبه سوری واقعی آشنایی کافی داشتند هیچگاه نه خود و نه به کس دیگری اجازه نمی‌دادند که چنین اتفاقات و حوادثی در این شب زیبا و خاطره انگیز رقم بخورد.
کردستانی‌ها به عنوان ساکنان یکی از کهن‌ترین سرزمین‌های جهان، در هزارتوی فرهنگ و تمدن پیشتاز بوده و در طول تاریخ مراسم و جشن‌های باستانی متفاوتی را به پا داشته‌اند و یکی از این مراسم باستانی، جشنی است که با نزدیک شدن به آخر سال حال و هوایش به خوبی حس می‌شود و در مراسم بدرقه زمستان و به استقبال بهار رفتن، حضوری دیرینه دارد.
نامش چهارشنبه سوری است و در آخرین سه شنبه سال، با آغوشی پر از نور و شادی به میان مردم می‌آید تا رنگی تازه به شب‌های آخر سال شأن بپاشد. هوا تاریک می‌شود، اما شعله‌های آتش در هر کوی و برزن لشگری از نور را راه می‌اندازند تا سیاهی را شکست دهند و مردم از روی آتش می‌پرند و می‌خندند و زیر لب به هنگام پرش می‌خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من»
چهارشنبه سوری نام جشنی است کهنه و دیرین که از دیرباز طی مراسم باشکوهی برگزار می‌شود و آن را با نام‌های جشن چهارشنبه پایان سال و شب چهارشنبه سرخ نیز می‌شناسند. این جشن به هنگام غروب آخرین سه شنبه سال آغاز می‌شود و تا پاسی از شب ادامه دارد.
گفته می‌شود زمانی که زرتشت، با تنظیم حساب زمان و تاریخ، موفق به تدوین تقویم شد، مصادف با سالی بود که تحویل سال به سه شنبه می‌افتاد. نیمی از آن سه شنبه از سال قدیمی به شمار می‌آمد و از ظهر به بعد، سال جدید آغاز می‌شد. از آنجا که در آن زمان هم آغاز هر روز را از نیمه شب حساب می‌کردند، فردای سه شنبه را به عنوان نوروز اعلام کردند و شب پیش از آن را به جشن و سرور و آتش بازی پرداختند. سال‌ها گذشت و جشن گرفتن در آخرین سه شنبه سال بدون توجه به روز آغاز سال به صورت فرهنگی دیرینه در آمد و پاس داشته شد.
آئین‌های فراموش شده نوروز در کردستان
در آخرین ساعات روز، کم کم صدای جشن و هیاهو به گوش می‌رسد، آتش‌ها برپا می‌شوند و موجی از هیجان در شهر به راه می‌افتد، آسمان سیاه شب، روشن است و به لطف نورافشانی‌ها، گاهی به رنگ قرمز، سبز و یا زرد در می‌آید تا با آدمیان در شادی این جشن سهیم شود.
آتش بازی تنها قسمتی از این جشن پرماجراست و پس از اتمام آتش بازی خیابان‌ها خلوت می‌شود، مردم به خانه‌های شأن می‌روند و خود را برای قسمت دوم جشن یعنی در کنار یکدیگر بودن آماده می‌کنند.
در این میان سنتی کهن وجود دارد که در گذشته بخشی از مراسم آتش افروزی به شمار می‌آمده است ولی امروزه جایگاهی در میان مردم ندارد. در قدیم، مردم بر این اعتقاد بودند که خاکستر آتش چهارشنبه سوری شوم است. آنها خاکستر به جامانده را به کنار دیواری می‌ریختند و رسم بر این بود که اگر کسی خاکستر را بیرون ریخته باید در زند و کسی در درون خانه بپرسد: «کیست؟» و او جواب دهد: «منم» و سپس از او بپرسند: «از کجا آمده‌ای؟» و او جواب دهد: «از عروسی» بعد به او بگویند: «چه آورده‌ای؟» و او پاسخ دهد: «تندرستی».
سنت کوزه شکنی یکی دیگر از سنت‌های چهارشنبه سوری است که این سنت از آن دسته سنت‌های فراموش شده این جشن باستانی است. بعد از درست کردن آتش و پریدن از روی آن، مقداری نمک به دلیل شور چشمی، یک سکه به نشانه تنگ دستی و مقداری زغال به دلیل سیاه بختی در کوزه‌ای سفالی می‌اندازند. سپس هر یک از اعضای خانواده کوزه را یک بار دور سرش می‌چرخاند و نفر آخر کوزه را به بام خانه می‌برد و به کوچه می‌افکند و در همین حال می‌گوید: «درد و بلای خانه را ریختم تو کوچه و این گونه بدی و زشتی را از خانه خارج می‌کنند».
با وصف این همه رسم و سنت زیبا اما امروز دیگر در چهارشنبه سوری‌ها این مراسم‌ها را نمی‌بینیم و جای آنها شاهد انفجارهای مهیبی هستیم که گویی در میدان جنگ و خط مقدم مقابله با دشمنان قرار گرفته‌ایم.

شاید این نکته زیاد برای کسانی که علاقه به جشن و شادی دارند، مهم نباشد اما در این شب میلیاردها تومان پول ظرف تنها چند ساعت به آتش کشیده می‌شود و دود آن به آسمان می‌رود.
جدای از خسارات مالی که به دنبال چهارشنبه سوری به جا می‌ماند، متأسفانه در حداقل یک دهه اخیر سالیانه شاهد مرگ و زخمی شدن ده‌ها نفر از مردم به خصوص کودکان هستیم.
در استان کردستان نیز این جشن هر سال با حضور پرشور و نشاط مردم برگزار می‌شود و متأسفانه شاهد صدمات جبران ناپذیری به پیکره بسیاری از خانواده‌ها می‌شویم و کودکان بسیاری در این جشن دچار صدمه جانی می‌شوند.
196 کردستانی در حوادث چهارشنبه سوری معلول و مصدوم شدند
کارشناس حوادث معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کردستان در گفت و گو با خبرنگار مهر ، در این رابطه گفت: در چهارشنبه سوری سال گذشته متأسفانه 196 نفر از هم استانی‌های ما در اثر انفجار مواد محترقه و آتش‌زا دچار حادثه شدند.
شیرین هدایت کردستانی با بیان اینکه 56 نفر از این تعداد را دانش آموزان تشکیل می‌دادند، اظهار داشت: 83 درصد مصدومان حوادث چهارشنبه سوری مرد و 17 درصد نیز زن بوده‌اند.
وی در ادامه افزود: در چهارشنبه سوری سال پیش از آن نیز 226 نفر بر اثر انفجار مواد محترقه و آتش‌زا دچار مصدومیت، معلولیت و فوت شدند که با برنامه‌هایی که در راستای آگاه سازی میان مردم شکل گرفت در سال گذشته این رقم کاهش یافت و خوشبختانه فوتی نداشتیم.
کارشناس حوادث معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کردستان ادامه داد: بر اساس پایش آمارهای موجود، بیشترین حوادث رخ داده در این جشن متأسفانه در نواحی منفصل شهری مانند نایسر و حاشیه شهرها رخ داده است.
هدایت کردستانی یادآور شد: با توجه به اینکه در این مناطق بیشتر از نارنجک‌های دست ساز استفاده می‌شود، متأسفانه بیشترین حوادث را نیز شاهد هستیم و امیدواریم امسال با توجه به برنامه‌های آگاه بخشی در مدارس و فرهنگ سازی دایی که در طول سال در رابطه با پیشگیری از حوادث چهارشنبه سوری انجام گرفته است، دیگر شاهد معلولیت و یا فوت کسی نباشیم.
مراسم چهارشنبه آخر سال باید توسط خود مردم مدیریت شود
فرمانده انتظامی استان کردستان نیز در گفت و گو با خبرنگار مهر ، رویکرد پلیس در تأمین امنیت مراسم چهارشنبه آخر سال را رویکرد امنیت محله محور عنوان کرد و گفت: خود مردم، مراسم چهارشنبه آخر سال را مدیریت کنند.
سردار علی آزادی با اشاره به اینکه در سال‌های اخیر برخی افراد سودجو، چهارشنبه آخر سال را از یک جشن سنتی به یک روز استرس‌زا و حادثه آفرین تبدیل کرده‌اند، اظهار داشت: نیروی انتظامی به عنوان متولی برقراری نظم و امنیت تمهیدات ویژه‌ای را در راستای تأمین نظم و امنیت مراسم چهارشنبه آخر سال و تعطیلات سال نو اندیشیده است.
وی با تاکید بر نقش بسیار مهم خانواده‌ها در راستای پیشگیری از حوادث چهارشنبه آخر سال، افزود: خانواده‌ها باید در شب چهارشنبه آخر سال در کنار فرزندان خود باشند و با هم در شادی هم شرکت کنند.

فرمانده انتظامی استان کردستان با بیان اینکه پلیس هیچگاه مخالف شادی مردم نبوده و در جشن و شادی مردم شریک است، ادامه داد: در همین راستا نیروی انتظامی اجازه نخواهد داد کسی مزاحم شادمانی و سرور مردم شود.
سردار آزادی انسداد معابر، میادین و خیابان‌ها و اعمال رفتار نامتعارف و پرخطر و ایراد خسارت به اموال مردم را خط قرمز پلیس دانست و یادآور شد: با مخلان نظم و امنیت مردم به شدت برخورد خواهد شد.
وی در پایان با اشاره به توصیه‌های پلیسی و راهکارهای کاهش بروز حوادث ناگوار چهارشنبه آخر سال، بیان کرد: رسوم و آئین اجتماعی نشانگر شخصیت و هویت فرهنگی افراد یک جامعه است، بنابراین لازم است مردم و دستگاه‌ها و نهادهای دولتی با جایگزین کردن آداب شاد و عاطفی، به احیا رسوم پاک خود اهتمام ورزند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نمایشنامه «نگاهمان می کنند» در سالن مهر حوزه هنری به صحنه می‌آید

انجمن هه لپه رکی در بانه تشکیل می شود

احتمال وزش باد شدید مدارس دو شهرستان کردستان را تعطیل کرد

23 میلیارد ریال صدقه در کردستان جمع آوری شد

آیین«هلپرکه» کردستان کشوری ‌شد

12 معلم برتر استانی در هفته معلم تجلیل می‌شوند

ثبت نام کارآموز آموزشگاه های آزاد کردستان 12 درصد افزایش یافت

ثبت سفارش الکترونیکی کتاب های درسی در کردستان آغاز شد

شعر مرحوم وارستگان روایی و دارای زبانی ساده است

دهمین جشنواره استانی شعر و داستان جوان به کار خود پایان داد

تولید محوری در اولویت برنامه های حوزه هنری کردستان است

اعیاد شعبانیه فرصتی مغتنم برای تبیین فرهنگ مهدویت در جامعه است

هنرمند متعهد و انقلابی پاسدار تمدن و فرهنگ غنی اسلامی ایرانی است

چشمه وقف در بانه خروشان شد

نمایشگاه هفته معرفی مشاغل در کردستان برپا می‌شود

برپایی نمایشگاه بین المللی «بالكن» در کردستان

20 هزار جلد کتاب کردی و اهل سنت در کتابخانه‌های عمومی کردستان توزیع شد

یک میلیارد ریال برای بازسازی سالن نمایش تئاتر سقز اختصاص یافت

برگزاری چهل و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم رشد در کردستان

داوران جشنواره رسانه‌های کردی مشخص شدند

اجلاسیه شهدای هنرمند کردستان در هفته هنر انقلاب برگزار می شود

40 برنامه هفته هنر انقلاب در کردستان برگزار می شود

40 برنامه ویژه هفته هنر انقلاب اسلامی در کردستان اجرا می‌شود

داوران جشنواره رسانه های کردی مشخص شدند

قلعه تاریخی زیویه سقز در معرض آسیب جدی قرار گرفته است

اجرای ارکستر فیلارمونیک کردستان به نفع سیل زدگان

اجلاسیه شهدای هنرمند کردستان در سنندج برگزار می‌شود

گروههای جهادی تبلیغات اسلامی کردستان به مناطق سیل‌ زده اعزام شدند

اسکان مسافران نوروزی در بیجار 50 درصد کاهش یافت

18 هزار نفر فیلم های اکران نوروزی در کردستان را تماشا کردند

افزایش رشته های دکترا یکی از مطالبات دانشگاهیان کردستان است

بیش از 150 هزار زائر از اماکن متبرکه کردستان بازدید کردند

اکران فیلم کوتاه ذبح در هفت جشنواره بین المللی

«نون خ»؛ «پایتخت»ی برای کُردزبانان

برخی بناهای تاریخی کردستان در بارش های اخیر آسیب دیدند

یک فقره وقف به ارزش 4 میلیارد ریال در بانه ثبت شد

کردستان مسرور از بعثت پیامبر خوبی ها

بیش از یک میلیون بازدید از جاذبه های گردشگری کردستان انجام شد

گروه موسیقی از کردستان مقام نخست جشنواره بنگلادش را کسب کرد

آثار هنرمندان کردستانی به نفع سیل زدگان فروخته می شود

اعلام فراخوان حراج آثار هنری به نفع سیل زدگان کشور در کردستان

گروه «خلیفه غوثی» مقام نخست جشنواره چیتاگنگ بنگلادش را کسب کرد

بازدید 1.3 میلیون نفر از اماکن تاریخی و فرهنگی کردستان

«نون خ» نقطه عطفی در تولید سریال های مناسبتی است

بیش از 297 هزار مسافر در کردستان اقامت کردند

اقامت مسافران در کردستان به بیش از 265 هزار نفر رسید

منابع طبیعی، محیط زیست و توسعه پایدار

912 هزار بازدید از جاذبه های گردشگری کردستان انجام شد

232 هزار مسافر هفته اول تعطیلات نوروز در کردستان اقامت داشتند

ضریب اشغال هتل های کردستان 50 درصد است