عصر کرد

آخرين مطالب

گذری بر حمام تاریخی سقز که به موزه تبدیل شد مقالات

گذری بر حمام تاریخی سقز که به موزه تبدیل شد

  بزرگنمايي:

عصرکرد- حمام حاج صالح از آثار صفوی شهر سقز می باشد، که در دوران زندیه هم تغییراتی در آن داده شده است. این حمام که قدیمی‌ترین ‌حمام سقز محسوب می‌شود، شامل بخش‌های مختلفی چون بینه، سربینه، گرمخانه، خزینه، خلوتی‌ها و مخزن سوخت است و به‌ دلیل مالکیت یکی از بزرگان سقز به‌ نام حاجی صالح و فرزندان وی بر آن بدین نام معروف شده است .

این حمام مجموعه کاملی است، که همه ویژگی‌های یک حمام را دارد و شامل بخش‌های مختلفی چون بینه، سربینه، گرمخانه، خزینه، خلوتی‌ها، تون انبار(مخزن سوخت حمام)، سیستم آبیاری و فاضلاب است .

قدمت این حمام به دوران صفویه برمی‌گردد اما بخش‌هایی از آن در دوران زندیه به بنا الحاق شده و در واقع قدیمی‌ترین حمام به جا مانده در شهر سقز است .

در مقطعی از زمان شخصی به اسم حاجی صالح که از رجال صاحب سقز بوده نسبت به خرید این بنا اقدام کرده و از همین‌رو به حمام حاج صالح مشهور شده است، اما با توجه به سبک معماری و دیگر شواهد موجود، بانی حمام شخص دیگری غیر از حاجی صالح بوده است .

ورودی اصلی حمام، در بخشی از بازار سقز موسوم به بازار پله ها واقع شده که متاسفانه به دلیل تغییر کاربری بخش اعظم این ضلع حمام،ورودی اصلی حمام نیز به یک درب کوچک فلزی محدود گشته است .

این ورودی محدود به وسیله یک دالان کوتاه مستقیما به قسمت بینه مرتبط است و در واقع بخش دیگری از معماری حمام که همانا هشتی ورودی می باشد، در این قسمت از بین رفته است .

هشتی ورودی در حمام های تاریخی فضایی 6 یا 8 ضلعی بوده که سه بخش ورودی اصلی- راه پله  ارتباطی پشت بام و بینه را به هم وصل می کرده است .

فضای داخلی حمام هم‌چون اغلب حمام‌های تاریخی دارای پوششی آهک‌بُری شامل نقوش هندسی-اساطیری-صحنه شکار –فرشته های بالدار-لنگر آویزان –شیر و خورشید – نقوش گیاهی و کادربندیهای متنوع است.

کادربندی و آهک‌بُری‌های سقف و دیوارها و حجاری ستون‌ها از تزئینات بناست، آهک‌بری در حمام همان کاربرد گچبری در بناهای دیگر را دارد، در تزئین و معماری حمام از گچ استفاده نمی‌کنند چون در فضای بخارآلود و مرطوب آن مقاومت خود را از دست داده و می‌ریزد در حالی که رطوبت به استحکام آهک نیز کمک می‌کند .

ستون‌های سنگی حمام سه تکه بوده و مقطعی هشت ضلعی دارند، نورگیرها در مرکز هر گنبد نور بیرون را به داخل محیط حمام می‌کشانند .

حفر‌ه‌های حجاری شده در سکوها نیز به عنوان جاکفشی استفاده می‌شده است و افراد در مدتی که در حمام مشغول استحمام بوده‌اند، دمپایی‌های چوبی به پا داشته‌اند .

آب گرم مورد نیاز برای استحمام را از درون خزینه با سطل بیرون می‌کشیده‌اند، در زیر خزینه «دیک هفت جوش» حمام قرار می‌گرفته و آن را گرم می‌کرده است، البته غوطه خوردن در آب خزینه خود بخشی از مراحل استحمام و در واقع آخرین مرحله بوده است .

مساحت کل بنای حمام حدود 900 متر مربع است که دارای نقشه و پلان طولی است و تمام بخشها و قسمتهای یک حمام تاریخی شامل ورودی و هشتی-بینه-میاندر-سرویس بهداشتی-سربینه-خلوتی-نظافتخانه-خزینه-منبع آب و تون را در خود دارد .

فظاهای معماری در سه شکل هندسی مربع-مستطیل و شش ضلعی ترکیب و شکل گرفته است، مصالح بکار رفته در ساخت حمام شامل سنگ لاشه-سنگ مرمر-آجر و ملات گل آهک و ساروج می باشد .

حمام «حاج صالح» از ابتدای ساخت تا سال 1354 حمام عمومی بوده و از این سال تا سال 1373 به زورخانه تغییر کاربری داده شده است. از سال 1373 تا 1381 متروکه بوده و در این سال اداره کل میراث فرهنگی استان کردستان آن را به تملک خود در آورده و به شماره 2830 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تغذیه مداوم با شیر مادر؛ مهم‌ترین عامل کاهش زردی نوزاد است

خشکی هایی که طبیعت را می سوزاند

«هه ره وز» رسمی برای مشارکت

نگاهی بر مطبوعات کردستان در هفته چهارم تیر

آخرین بازدید خیلی وقت پیش

عاشقانه های دانشجویی

حج فقرا

شورِ آب

زهر افعی

حلقه دام بلا

مروری بر نشریات محلی کردستان در سومین هفته تیر

آیا باکتری های روده‌ای بر شکل‌گیری مغز کودکان تاثیر دارد؟

تالار مرکزی سنندج در برزخ وعده های عملی نشده/سال 99 افتتاح می شود

چراغ خاموش روزنامه ها در بانه

حرکت پرشتاب برای تداوم توسعه استان ها

تداوم کمک رسانی به سیل زدگان تا رفع مشکلات

مشاهیر پل دوستی و اعتماد میان ملت‌ها هستند

مروری بر رسانه های کردستان در هفته دوم خرداد

تعیین هوشمند مقصد سفر به جای گرفتاری 15 ساعته در ترافیک شمال

سردشت نخستین شهر قربانی سلاح شیمیایی در جهان

مروری بر رسانه های کردستان در هفته اول تیر

قُل قُل طلا در قلقله ی سقز

توهم پرآبی

انصاف اصناف

توت فرنگی به خروار، صنعت به مثقال

ماست احتمال ابتلای مردان به سرطان روده را کاهش می‌دهد

گذر از تابستان داغ با مدیریت مصرف انرژی

مرز باشماق همچنان اسیر مشکلات/وعده ها به سرانجام نمی رسد

نامه‌ای برای طلب شهادت ازخدا/دعایی که برای چمران کردستان اجابت شد

کنگره 5400 شهید کردستان؛ روایتگر رشادت‌های دلیرمردان کُرد

شهیدی که همواره بر تعداد یاران انقلاب می‌افزود

نگذاریم چراغ ها خاموش شوند

بهت نظاره به سیر اجاره

فقط «خون» جایگزین «خون»»

پالان از اسب افتاد

زندگی پلاستیکی؛ مرگ محیط زیست

راه های کاهش سرقت و حفاظت از اموال

شب نشینی شته ای سنندجی ها

کابوسی تمام نشدنی در جاده های کردستان/نفت کش ها بی ترمز می رانند

سرگردانی مدارس طبیعت

زیرساخت مخابراتی مشوق توسعه گردشگری روستایی

شاخه‌های بلوط آشیانه لک لک‌ها

درد دل با «به‌به»

نویسنده کتاب هستم، لطفا حمایتم کنید

شهید "هوشنگ رمضانزاده" با قرآن کریم همواره مانوس بود

روزی که مسیح کردستان به شهادت رسید

اهدای عضو؛ تولدی دوباره

شهیدی که در مقابل تیرهای بی امان دشمن سر خم نمی کرد

زنانی با دل های کبود

دردِ با نمک