عصر کرد

آخرين مطالب

گذری بر حمام تاریخی سقز که به موزه تبدیل شد مقالات

گذری بر حمام تاریخی سقز که به موزه تبدیل شد

  بزرگنمايي:

عصرکرد- حمام حاج صالح از آثار صفوی شهر سقز می باشد، که در دوران زندیه هم تغییراتی در آن داده شده است. این حمام که قدیمی‌ترین ‌حمام سقز محسوب می‌شود، شامل بخش‌های مختلفی چون بینه، سربینه، گرمخانه، خزینه، خلوتی‌ها و مخزن سوخت است و به‌ دلیل مالکیت یکی از بزرگان سقز به‌ نام حاجی صالح و فرزندان وی بر آن بدین نام معروف شده است .

این حمام مجموعه کاملی است، که همه ویژگی‌های یک حمام را دارد و شامل بخش‌های مختلفی چون بینه، سربینه، گرمخانه، خزینه، خلوتی‌ها، تون انبار(مخزن سوخت حمام)، سیستم آبیاری و فاضلاب است .

قدمت این حمام به دوران صفویه برمی‌گردد اما بخش‌هایی از آن در دوران زندیه به بنا الحاق شده و در واقع قدیمی‌ترین حمام به جا مانده در شهر سقز است .

در مقطعی از زمان شخصی به اسم حاجی صالح که از رجال صاحب سقز بوده نسبت به خرید این بنا اقدام کرده و از همین‌رو به حمام حاج صالح مشهور شده است، اما با توجه به سبک معماری و دیگر شواهد موجود، بانی حمام شخص دیگری غیر از حاجی صالح بوده است .

ورودی اصلی حمام، در بخشی از بازار سقز موسوم به بازار پله ها واقع شده که متاسفانه به دلیل تغییر کاربری بخش اعظم این ضلع حمام،ورودی اصلی حمام نیز به یک درب کوچک فلزی محدود گشته است .

این ورودی محدود به وسیله یک دالان کوتاه مستقیما به قسمت بینه مرتبط است و در واقع بخش دیگری از معماری حمام که همانا هشتی ورودی می باشد، در این قسمت از بین رفته است .

هشتی ورودی در حمام های تاریخی فضایی 6 یا 8 ضلعی بوده که سه بخش ورودی اصلی- راه پله  ارتباطی پشت بام و بینه را به هم وصل می کرده است .

فضای داخلی حمام هم‌چون اغلب حمام‌های تاریخی دارای پوششی آهک‌بُری شامل نقوش هندسی-اساطیری-صحنه شکار –فرشته های بالدار-لنگر آویزان –شیر و خورشید – نقوش گیاهی و کادربندیهای متنوع است.

کادربندی و آهک‌بُری‌های سقف و دیوارها و حجاری ستون‌ها از تزئینات بناست، آهک‌بری در حمام همان کاربرد گچبری در بناهای دیگر را دارد، در تزئین و معماری حمام از گچ استفاده نمی‌کنند چون در فضای بخارآلود و مرطوب آن مقاومت خود را از دست داده و می‌ریزد در حالی که رطوبت به استحکام آهک نیز کمک می‌کند .

ستون‌های سنگی حمام سه تکه بوده و مقطعی هشت ضلعی دارند، نورگیرها در مرکز هر گنبد نور بیرون را به داخل محیط حمام می‌کشانند .

حفر‌ه‌های حجاری شده در سکوها نیز به عنوان جاکفشی استفاده می‌شده است و افراد در مدتی که در حمام مشغول استحمام بوده‌اند، دمپایی‌های چوبی به پا داشته‌اند .

آب گرم مورد نیاز برای استحمام را از درون خزینه با سطل بیرون می‌کشیده‌اند، در زیر خزینه «دیک هفت جوش» حمام قرار می‌گرفته و آن را گرم می‌کرده است، البته غوطه خوردن در آب خزینه خود بخشی از مراحل استحمام و در واقع آخرین مرحله بوده است .

مساحت کل بنای حمام حدود 900 متر مربع است که دارای نقشه و پلان طولی است و تمام بخشها و قسمتهای یک حمام تاریخی شامل ورودی و هشتی-بینه-میاندر-سرویس بهداشتی-سربینه-خلوتی-نظافتخانه-خزینه-منبع آب و تون را در خود دارد .

فظاهای معماری در سه شکل هندسی مربع-مستطیل و شش ضلعی ترکیب و شکل گرفته است، مصالح بکار رفته در ساخت حمام شامل سنگ لاشه-سنگ مرمر-آجر و ملات گل آهک و ساروج می باشد .

حمام «حاج صالح» از ابتدای ساخت تا سال 1354 حمام عمومی بوده و از این سال تا سال 1373 به زورخانه تغییر کاربری داده شده است. از سال 1373 تا 1381 متروکه بوده و در این سال اداره کل میراث فرهنگی استان کردستان آن را به تملک خود در آورده و به شماره 2830 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

موجی که بر سیل سوار شد

131 درصد مصوبات سفر سال 94 رئیس جمهور به کردستان محقق شد

روی دیگر باران

هنر، نوشدارویی بر نظام سلامت

پوشش همگانی سلامت برای همه در هر مکان

زاگرس در کابوس سال 99

شما که غریبه نیستید

چتر مرگ

بانه سرزمین جاذبه های طبیعی و تاریخی

عروس بانه در انتظار رخت سیاه

ویترین تاریخ و فرهنگ کُردها

گذری بر حمام تاریخی سقز که به موزه تبدیل شد

زندگی از کف ماهی قرمز سُر خورد

روستاهای بکر کردستان، مقصد خوبی برای گردشگران نوروزی

صدای آشنای مشاور

دلهره نان

پالنگان؛ ماسوله ای بر قامت کوه های کردستان

دالانی به تاریخ مطبوعات کردستان از قاجار تا امروز

از جان کلاغ ها چه می خواهیم؟ - کلثوم مومنی*

رنگ و لعاب های قاچاق

عناب بنوشید تا راحت‌تر بخوابید

اجلاسیه 464 شهید در قروه برگزار شد

والیبال مریوان در یک قدمی لیگ برتر

نرمی دل برابر نرمی استخوان، عشق پنج ساله برای دانش اندوزی

آیا گره کور گرانی گوشت به دست مسئولان باز می شود؟

مسجد"دارالاحسان"سنندج شکوه معماری دوران قاجار

کردستانی‌ها آماده خلق حماسه ای دیگر در ٢٢ بهمن

لزوم توجه به محیط زیست در مدارس

زخم حاشیه نشینی بر چهره زیبای سنندج

پایان عمرنفت و هیزم در مرز

با سد آهنین صبر؛ بیشترین سود را از روابط سالم کسب کنیم

«کتاب صفر تا یک» یادداشت‌های شروع کار یا چگونگی ساختن آینده

تزریق مایع حیات در کالبد زمین

طلوع امید بخش زندگی

عکس خوب، همچون سیلی برای بیدار کردن مخاطب است

احساس گناه می‌‌تواند ناشی از اتفاقات دوران کودکی باشد

مین؛ سلاح ترسوها

حواس‌پرتی و کاهش تمرکز نشانه‌ افسردگی است

اینجا کردستان، سرزمین مجاهدت های خاموش

پاکـانِ بیکار

خوراکی‌هایی که زمستان را گرم می‌کنند

روابط عمومی در پستوی اندیشه مدیران اجرایی - امید بهمنی*

تلاش در راستای رفع مشکلات روستاهای قروه به دور از جلوه های نمایشی

لباس کُردی از گذشته تا امروز...

دوئل نفت و آتش مقابل نیمکت ها

«آلی» که دیگر نیست

"نگارگری" اصیل ترین هنر ایرانی – اسلامی

اختلالات رفتاری کودکان/ راهنمای عملی درمان مشکلات رفتاری

استان کردستان در دام محرومیت

سفره دل بدر و پریشان آرام است