عصر کرد

آخرين مطالب

چوب، هنر، موسیقی... گفتگو

چوب، هنر، موسیقی...

  بزرگنمايي:

عصرکرد- گویی از عمق جان می‌نوازد چون با نواختن هر سازی، قناری داخل کارگاه سازسازی هم به وجد می‌آید و چهچه قناری و نوای ساز در هم می‌آمیزند.

سه تار، دیوان، کمانچه، تنبور، قفسه ابزارآلات سازسازی، میز کار، اره، سنباده، دستکش، قفس قناری و ... از جمله وسایلی هستند که در کارگاه سازسازی کاک «جمال خانی» به چشم می‌آیند.

او 25 سال است که صبح و بعدازظهر در مغازه یا همان کارگاه فعلی سازسازی خود در شهر سنندج مشغول به کار است و از این راه امرار معاش می‌کند؛ سه تار، دیوان، کمانچه و تنبور سازهایی هستند که او از صفر تا 100 ساخت آنها را در مغازه‌اش انجام می‌دهد و علاوه بر این تعمیر تمامی سازها را هم انجام می‌دهد. «جمال خانی» همچنین شش سال مربی کارگاه صنایع دستی و سازسازی بوده و افراد زیادی را نیز در این زمینه آموزش داده است.

او که یکی از قدیمی‌ترین سازنده‌های ساز در شهر سنندج است با شوق و علاقه خاصی از کاری که انجام می‌دهد سخن می‌گوید؛ سازسازی را نه یک شغل، بلکه بیشتر تلفیقی از هنر، عشق و لذتی درونی می‌داند.

علاقه به صدای سازها من را به سازسازی ترغیب کرد

خانی می‌گوید: ابتدا در مقطعی به نوازندگی علاقه پیدا کردم و سپس چون تهیه ساز در آن زمان مقداری مشکل بود خودم به کار ساختن ساز روی آوردم. شاید بیشتر علاقه به شنیدن صدای ساز در من تاثیر گذاشت و یکی از دلایلی هم که به این سمت رفتم همین بود چون در این کار با صدای سازها سروکار داریم.

او ادامه می‌دهد: «سیدزاهد حسینی» و «کمال پرویزی» جزو اولین نفراتی بودند که در شهر سنندج ساز درست می‌کردند، برای نوازندگی هم از کلاس «رضا رضایی» تارنواز و سه‌تارنواز بهره برده‌ام.

جمال خانی خودش را بیشتر سازساز می‌داند و می‌گوید: نوازنده حرفه‌ای نیستم چون به دلیل مشغله زیاد وقت کافی برای ساز زدن ندارم، اما تشخیص می‌دهم که صدای ساز خوب باشد و سپس آن را به دست مشتری بدهم.

وی با عنوان اینکه قدیمی‌ترین سازسازهای شهر سنندج شش نفر هستند، اضافه می‌کند: البته افراد دیگری را هم داریم که به دلیل بیکاری و بدون داشتن تخصص وارد این حرفه شده‌اند و بعضا کیفیت کارها را پایین آورده‌اند هرچند افراد دیگری هم بودند که به دلیل کسادی بازار، این کار را رها کردند.

احساس سازنده به ساز منتقل می‌شود

این استاد سازسازی، حرفه خود را تلفیقی از منبت کاری، کنده کاری، مجسمه سازی، خاتم و ... می‌داند و عنوان می‌کند: قطعات چوب و پیج و مهره و سیم، دست به دست هم می‌دهند تا یک ساز با هنرنمایی یک سازساز ساخته شود؛ شاید اغراق باشد اما به اعتقاد من در حین ساختن ساز، احساس سازنده هم به آن ساز منتقل می‌شود.

او ویژگی‌های یک ساز خوب را اینگونه تعریف می کند: ساز خوب سازی است که از چوبی مرغوب درست شده باشد، کسی که می‌خواهد ساز تهیه کند بهتر است نزد یک سازساز آن را تهیه کند تا مطمئن شود که ساز خوبی است و بعدا هم هر مشکلی داشته باشد می تواند آن را تعویض کند یا برایش درست کند.

وی ادامه می‌دهد: یکی از خوبی‌های کار سازسازی در کردستان این است که اکثر چوب‌هایی که از آن برای ساخت سازهای ایرانی استفاده می‌شود از درخت توت و گردو است که در منطقه کردستان به وفور یافت می‌شود. به جرات می‌توان گفت که شهر سنندج پایتخت موسیقی ایران است هم به لحاظ ساخت ساز و هم به لحاظ نوازنده و هنرمندانی که در این زمینه دارد.

گلایه از خریدن سازهای بی کیفیت

خانی در ادامه از روی آوردن مردم به خریدن سازهای بی کیفیت گلایه مند است و عنوان می‌کند: متاسفانه مردم ما تحقیق نمی‌کنند و شاید بر اثر ناآگاهی سازهای بی کیفیت را با قیمت ارزان می‌خرند که صدای خوبی را نداشته و در آخر فرزندشان از نوازندگی بیزار می‌شود . یا اینکه ساز فروش‌ها و نوازنده‌ها از شهرهای دیگر سازهای بی کیفیت می‌خرند و از کارهای بومی که با چوب مرغوب تهیه شده حمایت نمی‌کنند.

وی همچنین بیان می‌کند: سازسازی یکی از کارهای سخت در حوزه صنایع دستی است که متاسفانه به حاشیه رفته و به آن بها داده نمی شود، مردم اطلاع زیادی در مورد آن ندارند، معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی هم به رشته سازسازی بهایی نمی‌دهد و از آن همچون دیگر رشته‌های صنایع دستی حمایت نمی‌کند.

کاک جمال خانی، در پایان از روزی که خداوند برایش مقرر کرده راضی است و می‌گوید: دستان هر هنرمند خالق اثری است و در هنر سازسازی هم خالق نوایی خوش است که روح را جلا می‌دهد و باعث آرامش می‌شود.

در پایان گفتگو هم ما را به شنیدن قطعاتی از سازی که به تازگی آن را تعمیر کرده است، میهمان می‌کند و صدای قناری هم همچنان در صدای ساز در هم می‌آمیزد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مصرف برق در کردستان بیش از 10 درصد افزایش یافت

استفاده از تلفن همراه حین رانندگی خطر تصادف را چهار برابر می کند

سلامت 27 هزار نوآموز کردستانی سنجش می شود

زمینه مشارکت خانواده ها برای مدیریت مصرف انرژی فراهم شود

29 هزار نفر در برنامه‌های اوقات فراغت مساجد کردستان شرکت می کنند

سمپاشی مزارع بیجار با پهباد برای اولین بار

بیش از 2 هزار طرح اشتغالزایی در کردستان اجرا شد

هوای کردستان 4 تا 6 درجه گرمتر می شود

کاهش سن مصرف کنندگان مواد مخدر/فروشندگان از قوانین آگاهی دارند

تعدادی از سرشاخه های شرکت هرمی وی کاپیتال در بانه دستگیر شدند

200 هزار نقطه در کشور کد گذاری می شود

روزانه 200 هزار لیتر نفتگاز یورو 4 در کردستان توزیع می شود

فاضلاب 50 درصد روستاهای کردستان جمع آوری و دفع می شود

کردستانی‌ها 10 میلیارد تومان زکات فطریه پرداخت کردند

دختران 2 برابر پسران در زمان امتحان دچار استرس و اضطراب می‌شوند

آخرین جزئیات وقوع زلزله در کردستان/هنوز خسارتی گزارش نشده است

100 میلیارد ریال زکات فطریه در کردستان جمع آوری شد

استفاده مشترکان از کولر گازی در کردستان صرفه اقتصادی ندارد

فعالیت های فرهنگی زمینه ساز کاهش آسیب های اجتماعی در جامعه است

صید 10 حلقه مار در سنندج از ابتدای سال جاری تا کنون

واحدهای صنعتی پرمصرف کردستان به سامانه مانیتورینگ شرکت گاز مجهز می شوند

درختان سطح شهر سنندج سمپاشی می شوند

تمهیدات شهرداری برای رفاه حال زیارت کنندگان اهل قبور در دوشنبه آخر رمضان

تصادف در جاده دیواندره به سقز یک کشته بر جا گذاشت

59 میلیارد کالای ممنوعه و قاچاق در مرزهای کردستان کشف شد

درگیری در سنندج دو نفر کشته و یک مجروح در پی داشت

رعایت مقررات از وقوع بسیاری از سوانح رانندگی جلوگیری می‌ کند

بیش از 61 هزار جلد کتاب در کردستان به امانت داده شد

کشف 10 تُن شکر قاچاق در کامیاران

سه هزار مترمربع بستر رودخانه آلتون سقز رفع تصرف شد

پروانه رنگین بانو مهمان ناخوانده محلات سنندج

تورم نقطه به نقطه نمایانگر گرانی در کردستان نیست

قرص‌های شب امتحان تهدیدی برای سلامتی دانشجویان است

آسمان کردستان تا سه شنبه بارانی است/پایداری دمای هوا

18 هزار حلقه لاستیک کامیون در کردستان توزیع شد

10 تن مود خوراکی تاریخ گذشته در بیجار کشف شد

مشترکان تلفن همراه فریب تماس های تبلیغاتی را نخورند

45 هزار هکتار از اراضی سروآباد دچار آفت ملخ شد

افزایش 38 درصدی بارندگی‌های کردستان در سال زراعی جاری

کشتارگاه دام دیواندره رفع پلمب شد

کارگر بازارچه سیرانبند بانه بر اثر حادثه رانندگی جان باخت

لطافت زنانه اسیر افیون زمانه

تعاون روستایی 50 تُن خرما در کردستان توزیع می کند

4200 مددجوی کردستانی در سال گذشته صاحب شغل شدند

هفت هزار کیلوگرم مواد غذایی غیرمجاز در قروه معدوم شد

ظرفیت پهنای باند اینترنت در کردستان به 117 گیگابایت رسید

1349 مددجوی کمیته امداد کردستان تسهیلات سربازی گرفتند

زندانیان، چشم انتظار کمک‌های خیران در جشن گلریزان یکم خرداد

کمبود کالاهای اساسی در بازار کردستان وجود ندارد

مردم کردستان 17 میلیارد ریال به سیل زدگان کشور کمک کردند