عصر کرد

آخرين مطالب

/یادداشت/

راز یلدا در گذر از زمستان مقالات

راز یلدا در گذر از زمستان

  بزرگنمايي:

کرد آنلاین - شروع زمستان همواره با ترس و دلهره همراه بود، شب یلدا و جمع شدن خانواده و راز و نیاز و عبادت به درگاه خداوند متعال فرصتی بود برای تجدید روحیه و امیدوارشدن به کمک و مساعدت همدیگر در گذر از زمستان سرد، البته میوه‌های رمزآلود انار و هندوانه شاید تمثیلی بود از ابهام زمستان در پیش و رسم فال حافظ را نیز باید به تلاشی برای رفع درک این راز به‌حساب آورد. به گزارش ایسنا، منطقه کردستان، ی لدا را واژه‌ای بیشتر سریانی می دانند که با تولد، دارای ریشه مشترک است و به همان معنی تولد و زایش است، اما در گاهشمار ایرانی از دیرباز شناخت خوبی از هندسه زمین و خورشید موجود بوده است به طوریکه مناسبت های نوروز و مهرگان را از دوران باستان داشته‌اند.
حکیم عمر خیام در هزار سال قبل با ابداع تقویم جلالی حداکثر دقت را در تعیین ایام سال به کار برده است؛ تقویم ما ایرانی‌ها از نظر انطباق روزهای عطف با ماه های سال از تقویم مسیحی اروپایی دقیق‌تر است.
در طول سال موقعیت‌های زمین و خورشید مبنای مناسبت‌های چهارگانه اعتدالین پاییزی و بهاری و انقلابین زمستانه و تابستانه می‌شود؛ اعتدال بهاره روز اول فروردین (21 مارس) و اعتدال پاییزه هم روز اول مهر یا 31 شهریور یا 22 سپتامبر است، در این دو تاریخ تابش خورشید به نسبت مساوی به نیمکره‌های شمال و جنوب زمین می‌رسد به همین دلیل به عید نوروز عید عدالت هم گفته می‌شود و البته این موقعیت اعتدالی در طول سال دیگر وجود ندارد اما دو موقعیت انقلاب تابستانه و انقلاب زمستانه در روز اول تیر و اول دی‌ماه اتفاق می‌افتد.
در انقلاب تابستانه تابش خورشید در رأس‌السرطان یعنی 23.5 شمالی عمود می‌شود و از 66.5 شمالی تا خود قطب خورشید غروب نمی‌کند و اول تیر بیشترین طول روز را در سال داراست، همچنین بیشترین تابش دریافتی از خورشید در روز اول تیر به نیمکره شمالی می‌رسد.
در انقلاب زمستانه تابش خورشید در 23.5 جنوبی یعنی رأس الجدی عمود می‌شود و شب قطبی در شمال تا 66.5 شمالی گسترده می‌شود.
کمترین میزان تابش خورشید در طول سال در روز آخر آذر و اول دی به نیمکره شمالی زمین می‌رسد، همچنین شب آخر پاییز و شب آغازین زمستان یا شب یلدا رکورد درازا را در طول سال داراست، اما روند گسترش تاریکی در شب یلدا متوقف می‌شود و از روز اول دی طول روز افزایش یافته و شب‌ها به تدریج کوتاه‌تر می‌شود و گفته می‌شود علت نام‌گذاری یلدا همین زایش تدریجی روز و غلبه روشنایی بر تاریکی است.
البته زمستان در نواحی کوهستانی ایران‌زمین در گذشته‌های دور چهره‌ای نامهربانانه و سرد داشته است و با امکانات روزگاران قدیم امکان باز کردن راه‌ها همواره میسر نبود و گذرگاه‌های کاروان رو ممکن بود به دلیل برف و یخبندان چند ماه از فصل زمستان مسدود شوند و این قطع ارتباط امکان کمک‌رسانی و امداد را در حوادثی چون زلزله، سیل، اتمام آذوقه‌های سوختی و خوراکی و حمله اقوام وحشی از بین می‌برد و بسا جمعیت‌هایی که به دلیل این حوادث به‌طور کلی از بین می‌رفتند.
بنابراین شروع زمستان همواره با ترس و دلهره همراه بود، شب یلدا و جمع شدن خانواده و راز و نیاز و عبادت به درگاه خداوند متعال فرصتی بود برای تجدید روحیه و امیدوارشدن به کمک و مساعدت همدیگر در گذر از زمستان سرد و البته میوه‌های رمزآلود انار و هندوانه شاید تمثیلی بود از ابهام زمستان در پیش و رسم فال حافظ را نیز باید به تلاشی برای رفع درک این راز به‌حساب آورد.
در حساب بسیاری از نواحی کشور پس از شب یلدا، 60 روز به دو چله بزرگ و کوچک اختصاص می‌یابد نخست چله بزرگ با 40 روز طول از اول دی لغایت 10 بهمن و پس از آن چله کوچک با 20 روز دوام از دهم بهمن تا آخر بهمن رسم بوده و در 15 بهمن برآورد دیگری به نام های مختلف وجود دارد که در کردستان به پسر صیاد (کور صیا) مشهور است و آن تلاش پسری شکارچی است برای غلبه بر زمستان و انجام صید که یکی دو تلاش اولش به نتیجه نمی‌رسد اما تلاش نهائی‌اش در همان چند روز اول نتیجه داده و عملاً فصل سرما پایان‌یافته تلقی می‌شود.
روز 15 بهمن نقطه عطفی در آهنگ تابش خورشید بر زمین به حساب می‌آید که از 15 بهمن آهنگ تغییرات تابشی به سمت غلبه گرمای ورودی بر خروجی افزایش می‌یابد؛ هر چند تنها در پایان اسفند است که تراز تعادلی گرمای ورودی و خروجی ایجاد می‌شود.
سنت یلدا در دنیای جدید کارکرد سنتی خود را به مثابه برنامه ریزی برای گذر از زمستان سرد و رمزآلود فلات ایران از دست داده است، اما اتفاقاً به فرصتی برای دورهمی های خانوادگی و دور شدن از هیاهوی دنیای شلوغ و پر مشغله جدید تبدیل شده است.
دیگر در دوران جدید هراسی از زمستان وجود ندارد راه‌ها به صورت بلندمدت بسته نشده و ترس تمام شدن آذوقه‌های خانوادگی وجود ندارد، اما هنوز انسان‌ها نیاز به پشتیبانی همدیگر را دارند و یلدا فرصتی است برای گسترش نور مهربانی و بذل محبت انسان‌ها به همدیگر.
 





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

قُل قُل طلا در قلقله ی سقز

توهم پرآبی

انصاف اصناف

توت فرنگی به خروار، صنعت به مثقال

ماست احتمال ابتلای مردان به سرطان روده را کاهش می‌دهد

گذر از تابستان داغ با مدیریت مصرف انرژی

مرز باشماق همچنان اسیر مشکلات/وعده ها به سرانجام نمی رسد

نامه‌ای برای طلب شهادت ازخدا/دعایی که برای چمران کردستان اجابت شد

کنگره 5400 شهید کردستان؛ روایتگر رشادت‌های دلیرمردان کُرد

شهیدی که همواره بر تعداد یاران انقلاب می‌افزود

نگذاریم چراغ ها خاموش شوند

بهت نظاره به سیر اجاره

فقط «خون» جایگزین «خون»»

پالان از اسب افتاد

زندگی پلاستیکی؛ مرگ محیط زیست

راه های کاهش سرقت و حفاظت از اموال

شب نشینی شته ای سنندجی ها

کابوسی تمام نشدنی در جاده های کردستان/نفت کش ها بی ترمز می رانند

سرگردانی مدارس طبیعت

زیرساخت مخابراتی مشوق توسعه گردشگری روستایی

شاخه‌های بلوط آشیانه لک لک‌ها

درد دل با «به‌به»

نویسنده کتاب هستم، لطفا حمایتم کنید

شهید "هوشنگ رمضانزاده" با قرآن کریم همواره مانوس بود

روزی که مسیح کردستان به شهادت رسید

اهدای عضو؛ تولدی دوباره

شهیدی که در مقابل تیرهای بی امان دشمن سر خم نمی کرد

زنانی با دل های کبود

دردِ با نمک

مدیرانی که موجب رونق رسانه های غیر رسمی می شوند - امید بهمنی*

ویراژ آفرود در مهمترین تفرجگاه سنندجی ها

فتوای تاریخی آزادی بازی تخته نرد

قلم عشق بر صفحه نور

کهنسال‌ترین درختان کردستان را بشناسیم

اجرای «مستخدم ماشینی» در قروه/تصویری از ترس و تهدید

شیلات کردستان در یک قدمی توسعه

مهمانی خدا...

آفات کشاورزی در کردستان توسط 170 ایستگاه پیش آگاهی رصد می‌شود

قُل قُل طلا در قلقله ی سقز

آن ماه رمضان

شوراها از مردم برای مردم

"ما جوانان می توانیم"

بهار گیاه خواری با عطر طبیعت

اردیبهشت منفی صفر درجه

کتابخوانی و پاسداشت فرهنگ کردستان

موجی که بر سیل سوار شد

131 درصد مصوبات سفر سال 94 رئیس جمهور به کردستان محقق شد

روی دیگر باران

هنر، نوشدارویی بر نظام سلامت

پوشش همگانی سلامت برای همه در هر مکان